शेतकरी अपघात विमा योजना म्हणजे काय?
शेतकरी अपघात विमा योजना ही महाराष्ट्र शासनाची महत्त्वाची सामाजिक सुरक्षा योजना आहे. या योजनेचा उद्देश अपघातामुळे मृत्यू किंवा कायमस्वरूपी अपंगत्व आल्यास शेतकरी कुटुंबाला आर्थिक आधार देणे हा आहे. ही योजना विमा कंपन्यांच्या माध्यमातून राबवली जाते आणि शेतकऱ्यांना अत्यल्प किंवा शून्य प्रीमियममध्ये विमा संरक्षण मिळते.
योजनेचे मुख्य उद्दिष्ट
-
शेतकऱ्यांचा अपघाती मृत्यू झाल्यास त्यांच्या कुटुंबाला आर्थिक मदत
-
अपघातामुळे कायमस्वरूपी अपंगत्व आल्यास नुकसान भरपाई
-
शेतकरी कुटुंबाची आर्थिक सुरक्षितता
-
शेती व्यवसायातील धोके कमी करण्यासाठी सामाजिक संरक्षण
शेतकरी अपघात विमा योजनेचे लाभ
या योजनेअंतर्गत खालीलप्रमाणे लाभ दिले जातात (रक्कम शासन निर्णयानुसार बदलू शकते):
-
अपघाती मृत्यू : ₹2,00,000 पर्यंत विमा संरक्षण
-
कायमस्वरूपी पूर्ण अपंगत्व : ₹2,00,000
-
कायमस्वरूपी आंशिक अपंगत्व : ₹1,00,000 पर्यंत
-
डोळ्यांची दृष्टी जाणे, हात-पाय निकामी होणे : विमा नियमांनुसार रक्कम
ही मदत थेट लाभार्थी किंवा नामनिर्देशित वारसाच्या खात्यात जमा केली जाते.
पात्रता (Eligibility)
शेतकरी अपघात विमा योजनेचा लाभ घेण्यासाठी खालील पात्रता आवश्यक आहे:
-
अर्जदार महाराष्ट्र राज्यातील रहिवासी शेतकरी असावा
-
अर्जदाराचे नाव ७/१२ उतारा किंवा फेरफार नोंद मध्ये असणे आवश्यक
-
शेतकऱ्याचे वय साधारणतः १८ ते ७५ वर्षांपर्यंत
-
शेतकरी कुटुंबातील एक किंवा अधिक सदस्य पात्र असू शकतात
अपघात कोणते ग्राह्य धरले जातात?
या योजनेत खालील प्रकारचे अपघात समाविष्ट असतात:
-
शेती करताना झालेला अपघात
-
रस्ते अपघात
-
सर्पदंश, विंचूदंश
-
विज पडणे
-
पाणी बुडणे
-
आग, स्फोट
-
विद्युत प्रवाहाचा धक्का
नैसर्गिक मृत्यू या योजनेत समाविष्ट नसतो.
आवश्यक कागदपत्रे
शेतकरी अपघात विमा योजनेसाठी खालील कागदपत्रे आवश्यक आहेत:
-
७/१२ उतारा किंवा शेतकरी असल्याचा पुरावा
-
आधार कार्ड
-
अपघाताचा दाखला / FIR / पोलिस पंचनामा
-
मृत्यू प्रमाणपत्र (मृत्यू झाल्यास)
-
वैद्यकीय प्रमाणपत्र
-
बँक पासबुक
-
नामनिर्देशन फॉर्म
-
दोन पासपोर्ट साईज फोटो
अर्ज प्रक्रिया कशी करावी?
शेतकरी अपघात विमा योजनेसाठी अर्ज खालील पद्धतीने करता येतो:
-
जवळच्या तालुका कृषी अधिकारी कार्यालयात संपर्क साधावा
-
विमा दावा अर्ज फॉर्म घ्यावा
-
आवश्यक कागदपत्रे संलग्न करावीत
-
अर्ज संबंधित कार्यालयात जमा करावा
-
कागदपत्रांची पडताळणी झाल्यानंतर विमा कंपनीकडे दावा पाठवला जातो
-
मंजुरीनंतर रक्कम थेट बँक खात्यात जमा होते
वारंवार विचारले जाणारे प्रश्न
1) शेतकरी अपघात विमा योजना कोणासाठी आहे?
महाराष्ट्रातील नोंदणीकृत शेतकरी व शेतकरी कुटुंबातील सदस्यांसाठी ही योजना आहे.
2) या योजनेत किती रक्कम मिळते?
अपघाती मृत्यू किंवा कायमस्वरूपी अपंगत्वासाठी ₹2,00,000 पर्यंत विमा संरक्षण मिळते.
3) नैसर्गिक मृत्यूला लाभ मिळतो का?
नाही, फक्त अपघातामुळे झालेल्या मृत्यू किंवा अपंगत्वासाठीच लाभ मिळतो.
4) अर्ज कुठे करायचा?
तालुका कृषी अधिकारी कार्यालय किंवा संबंधित कृषी विभागामार्फत अर्ज करता येतो.
5) दावा किती दिवसांत मिळतो?
सर्व कागदपत्रे पूर्ण असल्यास साधारण 30 ते 60 दिवसांत रक्कम खात्यात जमा होते.
